Стр. 101 - zhykpyl

Упрощенная HTML-версия

жас құлындарды қуалай тiстелеп, қайтадан үйiрiне әкеп тығып, ауылға қарай бастай
жөнеледi. Жылқы малының осы мiнезiне үйренген бұл былай тiршiлiкте де сол
қалыпты тұтынып қалған. Еш шашау шыққанды жақсы көрмейдi. Жылқыны ауылға
құлатып, өзi құдықтан су тартып, әйдiк науаға құдықтың мөлдiр, салқын суын сар-сар
еткiзе құйып жатып, осы бейнетiнiң зейнетiн бiр де ойлап көрген емес. Қайта бұған
осылай болуға, шыр етiп жер бетiне келген кiсi осылай жұмыс iстеуге тиiстi деп
түсiнедi. Одан арғыға ол бас ауыртып жатқан жоқ.
Сүйтiп жүргенiнде бiр күнi әкесi мұны аяқтандыратынын айтты. Алдында бұл өзiнiң
қалыңдығы барын, оған малын әлдеқашан берiп қойғанын естiген. Бұл сонда ғана аздап
қобалжыды. Iшiнен үйленгендi жақсы көрiп тұрса да, апырау, ол өзi қалай болады,
алатыным қандай адам, мiнезi қандай, ертең онымен оңышып кете қоям ба, деп,
ойланған болды. Бiрақ әке бетiне қарсы келiп көрмейтiн ауыл жасы одан арғы жағын
ата-анасына тапсырып, тым-тырыс жүре бердi. Уәделi күнi бұлар бiр топ жiгiт боп атқа
мiнiп, қызыл-жасыл киiнiп, шешесiмен бiрге бiр топ жеңгесiн ертiп, құдалардың аулына
барды. Бұл кезде мамыр айы дендеп енiп, Қарақұмның өз ажарына әбден енген шағы-
тын. Құдалар ауылы Бармастың бiр жазығында отыр екен. Он шақты ақ үйдi бұларға
арнап, дөңгелете тiгiп тастапты. Бұлардың қарасын көрiсiмен, ауылдың бiр-екi
қызметшi жiгiтi аттарымен шауып кеп, құдаларды түсетiн үйлерге қарай бастап жүрдi.
Бұлар жақын келгенде, бiр топ қыз-келiншектiң ортасында тұрған, сары қарын тартқан,
семiз бәйбiше қарсы жүрiп, шешесiмен амандасты. Сосын аттан түсiп, не iстерiн бiлмей
тұрған бұған жақын кеп, қос қолымен басынан ұстап, бетiнен сүйдi. Өмiрлi бол, дедi.
Содан кейiн қызметшiлер бұларды бiр бөлек түсiрдi. Үй iшi толған әншi, күйшi екен.
Бұл табалдырықтан аттамай жатып-ақ, желiгiп алған жастар думанды бастап та жiбердi.
Қымыз құйылған шараларды жаңалата отырып, бастарына үкiлi бөрiк, аяқтарына көк
сауырлы кебiс, ақ жiбек көйлек киген қыздар жарқылдай күлiсiп, сыпайы
қалжыңдасып, кезек-кезек ән салып жатыр. Сол арада бiр-екi жеңге кеп, мұның қойны-
қонышын тiнтiп, құлағына дөрекi әзiлдi сыбырлай айтып, сылқ-сылқ күлiсiп, сыртқа
қарай шыға жөнелдi. Бiр жiгiттер ана жақта құда тартар боп жатқанын, осы тойға
арнайы кәделеп шақырылған жыраудың жырлап жатқанын айтып кеттi. Осындай у-
думен алғашқы күннiң қалай өтiп кеткенiн өзi де байқамай қалды. Бұрын мұндай у-
шуды көрмеген бұл аздап басы ауырғандай, қабағын кiржитiп, шоқиып отырып қалған
едi. Бiрақ онысына күлегеш жеңгелер қараған жоқ. Жеке тiгiлген отауға мұны қойны-
қонышын қайта бiр тiнтiп, кiргiзiп жiбердi де, кәзiр қалыңдықты алып келетiндерiн
айтып, шығып кеттi. Бұл оңаша үйде не iстерiн бiлмей, жан-жағына алақтап қарап,
бiраз тұрды. Тас шамның өлiмсi жарығында бозарып көрiнiп тұрған шымылдыққа,
мынау сәндi үйдiң бау-шуына, дөдегесiне, уықтарына көз салды. Үй жақсы
безендiрiлген екен. Асылы Көнек ауылдары қараүйдiң күтiмiне баса назар аударады
екен. Сол арада бiр жеңге есiктi сыбырсыз ашып, iшке кiрдi де, шымылдықтың етегiн
түрiп, төсектi жөндеп, қайтадан сыртқа шығып кеттi. Аздан соң iшке кiрген екi кiсiнiң
аяқ тықыры естiлдi. Басына көлдей қызыл орамал жамылған қыз мүлдем именшек екен.
Жеңгесiнiң ырқына бiр түрлi қиналғандай боп көнедi. Жеңге оны бұған жақындатып
кеп, екеуiнiң қолдарын табыстырды. Қыздың қолы ыстық екен. Саусақтары нәп-нәзiк.
Лүп-лүп еткен тамырынан оның бұдан қорқып тұрғаны, кәзiр өзi үшiн басталатын жаңа
бiр өмiрден аздап болса да сескенетiнi, бiрақ соған ырза екенi аңғарылатындай. Бұл сол
арада қалтасынан тай-тұяқ жамбы алып, қолұстатар ретiнде әлгi жеңгеге бердi. Жеңге
сосын оларды шымылдық iшiне кiргiзiп жiберiп, тас шамды сөндiрiп, аяғын сыбдырсыз
басып, сықырлауық есiктi ақырын жауып, тысқа шығып кеттi. Бұл қасындағы ақ
төсекте бiр уыс боп бүрiсiп жатқан қызға абайлап көз салды. Ол да бұған қарап жатыр
екен. Жартылай ашық түндiктен түскен ай сәулесiнен жүзi бозамытып көрiнедi.
Жылтырап көрiнген көзiнен қорқып жатқаны, бiрақ басқа салған тағдырдан керi
шегiнбейтiнi, бүгiн неге болса да қайыл екенi сезiледi. Тiлемiс сол арада ауылдан
шығарда жеңгелерiнiң осындайда не iстеп, не қою керектiгiн айтып түсiндiргенiн есiне